Strona główna
Projekty i programy
Znajdź właściwe rozwiązanie

„ZNAJDŹ WŁAŚCIWE ROZWIĄZANIE”

 Tego uczą się klasy: Va  i  VIc !

 

 

NAUCZ SIĘ MÓWIĆ NIE  – pod takim hasłem odbywały się  zajęcia w klasie Va i VIc realizowane z inicjatywy nauczycieli wychowawców, autorek  programu  Zdrowie ma smak, pań: mgr Renaty Jasińskiej Nowackiej i mgr Jadwigi Postawy w miesiącu lutym.

Celem lekcji wychowawczych było:

- uświadomienie uczniom różnych rodzajów postaw, jakie możemy przyjmować wobec innych, szczególnie w trudnych dla nas sytuacjach,

- kształcenie umiejętności rozpoznawania reakcji agresywnych, uległych, asertywnych,

- kształcenie umiejętności asertywnego zachowania, poprzez ćwiczenie zachowań w konkretnych, aranżowanych na zajęciach sytuacjach.

Zgodnie z definicją słownikową asertywność  (w psychologii) = posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz bezpośrednie wyrażanie emocji i postaw w granicach nienaruszających praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych, bez zachowań agresywnych, a także obrona własnych praw w sytuacjach społecznych.

Literatura fachowa definiuje asertywność jako:

  • umiejętność wyrażania opinii, krytyki, potrzeb, życzeń,
  • umiejętność odmawiania w sposób nieuległy i nieraniący innych,
  • umiejętność przyjmowania krytyki, ocen i pochwał,
  • autentyczność,
  • elastyczność zachowania,
  • świadomość siebie (wad, zalet, opinii),
  • empatię,
  • stanowczość,
  • umiejętność samooceny.

Piątoklasiści oraz ich starsi koledzy – szóstoklasiści zapoznali się z dekalogiem asertywnego człowieka. Odwołując się do  książki Jan Ferguson zatytułowanej Asertywność doskonała, wychowawcy zaprezentowali dzieciom listę 10 praw człowieka, zgodnie z którą każdy z nas ma prawo:

  • prosić o to, czego chce - co nie oznacza, że musi to dostać;
  • wyrażać swoje zdanie, uczucia i emocje - asertywnie, czyli adekwatnie do sytuacji;
  • nie być dyskryminowanym;
  • samodzielnie podejmować decyzje i ponosić ich konsekwencje;
  • decydować, czy chce się angażować w cudze problemy - nie musi stale poświęcać się dla innych;
  • popełniać błędy i uczyć się na nich bez poczucia winy;
  • dostawać to, za co płaci - gdy coś kupuje czy korzysta z usług;
  • zmieniać swoje decyzje - rozwijamy się i nie musimy zawsze być tego samego zdania;
  • do prywatności;
  • odnieść sukces - nie należy pomniejszać swoich osiągnięć, tylko cieszyć się nimi.

Na pytanie postawione przez wychowawców: Z czym kojarzy mi się asertywność ?, uczniowie wskazywali: swobodę wyrażania własnego zdania, umiejętność bycia sobą, troskę o własne emocje.

 

Uczniowie mieli także możliwość sprawdzić, czy są asertywni, rozwiązując ankietę zaproponowaną przez wychowawców: Czy jestem asertywny?

Proponujemy rozwiązanie także naszym czytelnikom.

Oto instrukcja: każdy wypełnia indywidualnie, pisząc „tak” bądź „nie”; ci , którzy uzyskali ponad 10 odpowiedzi,, tak”, mają kłopoty z asertywnością i … muszą nad nią popracować.

Ankieta:

ytanie

Tak

Nie

- Jeśli ktoś nalega, trudno mi odmówić?

- Kogoś, kto mi przeszkadza, nie proszę, aby przestał ?

- Jeśli ktoś mnie niesłusznie obwinia, nie protestuję ?

- Często miewam poczucie krzywdy ?

- Niezbyt umiem dopominać się o swoje ?

- Nie wiem, jak domagać się zwrotu pożyczonej rzeczy ?

- Czasem czuję się wykorzystywany ?

- Trudno mi rozpocząć rozmowę z kimś, kogo dobrze

nie znam ?

- Jeśli ktoś mnie chwali, czuję się zażenowany i nie wiem, co powiedzieć ?

- Nie umiem chwalić innych ?

- Nie wiem, jak się zachować, kiedy jestem krytykowany ?

- Nie potrafię prosić o pomoc ?

- Nie umiem być całkiem szczery ?

- Nie wiem, co zrobić, kiedy jestem zakłopotany ?

- Nie umiem bronić własnego zdania ?

- Złoszczę się, kiedy ktoś ma inne zdanie niż ja ?

- Odczuwam silną tremę, kiedy muszę wypowiedzieć się publicznie ?

- Często ulegam innym ?

- Bywam agresywny ?

- Zdarza się, że krzykiem wymuszam spełnienie moich próśb ?

 

 

 

Prowadzące lekcję wychowawczą mgr Renata Jasińska Nowacka i mgr Jadwiga Postawa poinformowały, iż  każdego z nas wyróżniają indywidualne predyspozycje uwarunkowane przede wszystkim naszymi cechami osobowości. Aby łatwiej było uczniom zrozumieć meandry własnej osobowości, nauczycielki przedstawiły dzieciom podstawowe typy osobowości, tj.:

Sangwinik: towarzyski, otwarty, gadatliwy, żywy, przywódca.

Melancholik: apatyczny, lękowy, sztywny, pesymistyczny, refleksyjny, powściągliwy, spokojny.

Choleryk: drażliwy, pełen niepokoju, agresywny, wybuchowy, zmienny, optymistyczny, aktywny.

Flegmatyk: bierny, ostrożny, poważny, ugodowy, solidny, zrównoważony, łagodny.

Uczniowie spontanicznie podkreślali cechy, z którymi się identyfikowali.

W toku dyskusji podkreślono, że  nikt z nas nie jest jedynie jednym typem, a zazwyczaj mieszanką wszystkich czterech!

 

Priorytetem zajęć stała się kwestia odmowy sięgnięcia po papierosa!

Kolejno przećwiczono umiejętność odmowy w sytuacji prośby o :

- pożyczenie pieniędzy,

- odpisanie zadania,

- udanie się na wagary.

Prowadzące zajęcia mgr Renata Jasińska Nowacka i mgr Jadwiga Postawa uświadomiły dzieciom , że: „Człowiek asertywny swobodnie ujawnia innym siebie, wyraża otwarcie swoje myśli, uczucia, pragnienia. Czyni to w sposób uczciwy, bezpośredni, śmiało, bez paraliżującego lęku, akceptuje swoje ograniczenia, niezależnie od tego, czy w danej sytuacji udało mu się odnieść sukces, czy też nie. Potrafi odpowiedzieć nie, zażądać czegoś, co mu się należy, nie lęka się nadmiernie oceny, krytyki, odrzucenia. Pozwala sobie na błędy i potknięcia, dostrzegając swoje sukcesy i mocne strony. Gdy jest w centrum zainteresowania uwagi, potrafi działać bez niszczącego lęku. Akceptuje zmiany w sobie i innych. Potrafi się porozumieć z innymi, potrafi też dochodzić swych praw i egzekwować je. Osoba asertywna ma jasno określony cel i potrafi kontrolować własne emocje, nie poddaje się łatwo manipulacjom i naciskom emocjonalnym innych osób. Osoba asertywna posiada umiejętność określania własnych oczekiwań i uczenia innych tego, jak chce być traktowana.”

Jadwiga Postawa, Renata Jasińska Nowacka