W marcu 2026 roku – miesiącu wpisanym w biografię Czesława Lenczowskiego – więźnia KL Auschwitz – Birkenau i KL Flossenbürg Szkoła Podstawowa nr 1 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Starym Sączu zainaugurowała projekt dedykowany pamięci artysty malarza, absolwenta Akademii Stuk Pięknych w Krakowie.
Honorując pamięć o urodzonym 13 marca 1905 roku Patriocie, młodzież SP 1 paliła znicze na grobie zmarłego 28 marca 1984 roku przedstawiciela starosądeckiej społeczności - w geście szacunku dla Polaka aresztowanego przez Niemców w Starym Sączu w środę 4 marca 1942 roku za przynależność do ZWZ i kolportaż nielegalnej prasy, gazetki „Polska żyje!”.
W czerwcu 2026 roku w przestrzeni starosądeckiej SP 1, na podstawie podpisanej w dniu 20 stycznia br. umowy pomiędzy Państwowym Muzeum Auschwitz – Birkenau i Szkołą Podstawową nr 1 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Starym Sączu - za wiedzą i zgodą Pani Anny Micek, córki Czesława Lenczowskiego - zaprezentowana zostanie wystawa obozowych prac malarza, zdeponowanych w gmachu Auschwitz – Birkenau, powstałych w latach 1942 – 1944.
W dniu wernisażu: „Zwyczajny – niezwyczajny. Starosądecki artysta Czesław Lenczowski – więzień Auschwitz - Birkenau”, społeczność SP 1 oraz goście uroczystości podziwiać będą, m.in. obrazy: „Widok na ruiny zamku w Rytrze”, „Umierająca wiosna”, „Jarmark w Starym Sączu”, „Pejzaż górski”. W aranżacji ekspozycji uwzględnione zostaną ponadto: obozowa fotografia więźnia nr 29553, ilustrowane listy obozowe artysty pisane do najbliższych, dokumenty, tj. karta personalna wystawiona dla Czesława Lenczowskiego przez Wydział Zatrudnienia Więźniów w KL Auschwitz, lista więźniów, którzy 8 września 1944 roku, po przeniesieniu z KL Auschwitz, skierowani zostali do KL Flossenbürg.
Nieznane - obozowe - losy z życia mieszkańca Starego Sącza, przywiezionego do KL Auschwitz – Birkenau w poniedziałek 13 kwietnia 1942 roku z więzienia w Tarnowie, na podstawie relacji artysty, wspomnień córki, relacji obozowych kolegów, przyjaciół Czesława Lenczowskiego, powojennych zeznań więźniów w procesie Rudolfa Hössa, komendanta obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Warszawie, zeznań świadków zagłady składanych przed Komisją Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce, dokumentacji Archiwum Miejsca Pamięci Auschwitz – Birkenau, Arolsen Archives – Międzynarodowego Centrum Badania Prześladowań Nazistowskich zaprezentuje inicjatorka wernisażu Jadwiga Postawa – uczestniczka szkoleń Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście. Inicjatywy patriotycznego projektu współkoordynować będzie Urszula Dzięga, wnuczka więźnia Auschwitz – Birkenau, Władysława Gancarczyka.
Wystawa dedykowana pamięci absolwenta krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, którego pedagogami byli uczniowie Stanisława Wyspiańskiego, Józefa Mehoffera, Leona Wyczółkowskiego, udostępniona zostanie dla mieszkańców i turystów – w ramach współpracy Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Starym Sączu z Powiatową i Miejsko - Gminną Biblioteką Publiczną im. Wiktora Bazielicha w Starym Sączu – w przestrzeni starosądeckiej instytucji kultury latem 2026 roku.
Jadwiga Postawa
